Strona głównaKulturaTaniecBhangra - taniec pendżabskich rolników

Bhangra – taniec pendżabskich rolników

Czas czytania: 4 min

Feeria kolorów, żywiołowe ruchy, rytmiczne brzmienie dholu i język pendżabski. To unikalne połączenie z pewnością przywołuje na myśl bhangrę, jeden z najbardziej rozpoznawalnych tańców Półwyspu Indyjskiego. Co mają jednak z nim wspólnego rolnicy wspomniani w tytule i dlaczego pisząc o bhangrze są oni tak ważni? Przekonajmy się!

Cofnijmy się kilka stuleci wstecz

Bhangra wywodzi się z Pendżabu, regionu głównie rolniczego, dziś podzielonego między Indie a Pakistan. Przed kolonizacją brytyjską na tamtych terenach istniało Imperium Sikhów, powstałe w XVIII wieku pod przywództwem maharadży Ranjita Singha. Stolicą imperium było Lahore, dziś leżące w granicach Pakistanu.

Dopiero w 1849 roku Imperium Sikhów zostało protektoratem Anglii – do tego czasu Brytyjczycy nie byli w stanie zdobyć kontroli nad tym ostatnim indyjskim terytorium. Dlaczego to wszystko jest istotne? Myśląc o Pendżabie należy pamiętać o tej wspólnej historii, bo choć dziś granice państw rozdzieliły go na pół, to kulturowo wciąż jest bardzo powiązany.

Od zwykłych czynności po kroki taneczne

Wikimedia Commons

Pendżab słynie ze swojej rolniczej natury i jest bez wątpienia spichlerzem Indii, jak i Pakistanu. Właśnie w takich warunkach narodziła się bhangra – pośród pracujących w polu rolników. Swoją nazwę miałaby zawdzięczać konopii, czyli bhang, która była głównym produktem zbiorów.

Pendżabscy rolnicy, by umilić sobie ciężką pracę, zaczęli przekształcać swoje rutynowe ruchy w takie, które zdawały się być bardziej taneczne. Dla przykładu, każdy ruch imitujący chwytanie i przenoszenie jakiegoś obiektu (jak to przy zbiorach) został nieodłącznie wpleciony w bhangrę. Poza tym, taniec miał odzwierciedlać siłę i ducha pendżabskich rolników, dlatego nie zabrakło w nim wielu żywiołowych kroków, podskoków a nawet akrobacji.

Aktualnie istnieje około trzystu różnych kroków tanecznych. Początkowo niektóre z nich były wydzielone tylko dla mężczyzn, ale obecnie granica pomiędzy krokami męskimi a damskimi się zaciera, a zatem można spokojnie powiedzieć, że bhangra jest dostępna dla każdego.

Instrumenty i rekwizyty bhangry

Wikimedia Commons

Chociaż style tego tańca różnią się nieco od siebie w zależności od rejonów Pendżabu, to pozostaje jedna, niezmienna rzecz – uśmiech! Uznano go za nieodłączną część bhangry, co tylko podkreśla, jaka radość z niej bije. Tak samo nieodłączne jest brzmienie dholu, bębna zawieszanego na ramionach i uderzanego pałeczkami z obu stron. Także mniejsze instrumenty bywają używane do tańca przez samych tancerzy – nie są konieczne, ale dodają występom widowiskowości.

Sapp, czyli w tłumaczeniu węże, działa jak składana harmonijka i swoim dźwiękiem ma imitować odgłosy burzy; khunda, długi kij zakończony haczykiem ma przypominać narzędzia używane w polu, czy też kato, czyli drewniana wiewiórka z przyczepionymi do niej sznureczkami, które po pociągnięciu sprawiają, że wiewiórka wydaje z siebie stukot. Jak widać w bhangrze nawet rekwizyty są pełne energii!

Vaisakhi – sikhijski nowy rok

Vecteezy.com

Warto zauważyć, że bhangra zyskała taką popularność nie jako klasyczna forma tańca, ale jako folkowa. Tańczono ją po pracy, ale służyła też do celebracji – tu należy wspomnieć o Vaisakhi (również Baisakhi), czyli święcie zbiorów. Obchodzone jest również przez hindusów, ale dla sikhów ta data (choć ruchoma, bo wyznaczana dzięki kalendarzowi lunarnemu) jest ważna z kilku innych powodów.

Właśnie tego dnia w 1699 roku Gobind Singh, ostatni z sikhijskich guru założył wspólnotę braterską Khalsa, czyli Bractwo Czystych, które istnieje do dziś i jest niezwykle ważne dla sikhizmu. To wydarzenie ustanowiło zarazem sikhijski Nowy Rok, który przypada w to święto.

Wspomniany wcześniej maharaja Ranjit Singh, założyciel Imperium Sikhijskiego, został proklamowany władcą również podczas Vaisakhi. A kiedy tak właściwie ono przypada? Aktualnie daty oscylują wokół 13 i 14 kwietnia, a tegoroczne Vaisakhi odbywa się właśnie dziś!

Pozostaje mi zatem życzyć wszystkim czytelnikom szczęśliwego Vaisakhi – i oby nadchodząca wiosna przyniosła nam wszystkim dużo dobra.

Zatańczmy bhangrę!

Jako forma folkowa, bhangra nie miała nigdy ściśle ustalonych reguł i zasad tak jak chociażby świątynne czy klasyczne formy tańca. Dzięki temu była zawsze otwarta na zmiany. Kiedyś była tańczona tylko przez mężczyzn, dopiero później włączono do tańca kobiety – obecnie nawet kroki taneczne przestają być dzielone na damskie i męskie.

Kiedy Sikhowie w latach 40. i 50. XX wieku zaczęli emigrować do Wielkiej Brytanii bądź Kanady, bhangra zaczęła adaptować się do kultury zachodniej. Tradycyjna muzyka, do której tańczono, dokonała swego rodzaju fuzji z muzyką zachodnią i wykształciła się bhangra w połączeniu z hip-hopem. Tego typu utwory zaczęto używać na pojedynkach tanecznych, które również spopularyzowano na emigracji. Jak to wszystko wygląda? Przekonajcie się sami, oglądając filmik poniżej – grupa Ankhile Putt Punjab De na festiwalu Worlds Best Bhangra Crew 2015 .

YouTube video

Wspomniałam wcześniej o tym, jak nieodłączną częścią bhangry jest uśmiech. Doskonale wiedział o tym Gurdeep Pandher z Yukonu, który podczas pandemii COVID-19 zaskarbił sobie serca Kanadyjczyków (i nie tylko!) codziennie tańcząc bhangrę w mediach społecznościowych i zarażając wszystkich swoją dobrą energią. A to wszystko w śnieżnych zaspach i nieugiętym, kanadyjskim chłodzie!

YouTube video

A na sam koniec, jeśli jesteście fanami Bollywoodu, z pewnością udało Wam się kiedyś zauważyć bhangrę w filmowych piosenkach. Ze względu na swoją widowiskowość reżyserzy chętnie wplatają ją w repertuar muzyczny swoich filmów – napiszcie w komentarzach jakie piosenki przychodzą Wam na myśl!

A jako przykład i miłe zakończenie artykułu – Discowale Khisko z filmu Dil Bole Hadippa, gdzie Rani Mukherjee i Shahid Kapoor tańczą razem podczas święta Vaisakhi. 😊

YouTube video

Jak Ci się podobało?

Kliknij w wybraną ilość gwiazdek, aby zagłosować. Pomożesz nam udoskonalać nasze treści.

Średnia ocena 5 / 5. Liczba głosów: 12

Brak głosów. Oceń jako pierwsza osoba.

Estera Stachowiak
Estera Stachowiak
Zafascynowana Indiami od dziecka, swoją pasję rozwijała studiując indologię na uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Uwielbia podróżować, a także poznawać i doświadczać innych kultur. Ma wielki sentyment do indyjskiego kina i muzyki.

Zostaw komentarz

Proszę wpisać swój komentarz!
Wpisz swoje imię

Reklama własnaspot_img

Warto przeczytać

Mogą Cię zainteresować